“ห้าแพร่ง” คือภาพยนตร์สยองขวัญแบบรวมเรื่องสั้นที่สานต่อความสำเร็จของ “สี่แพร่ง” โดยใช้เรื่องเล่าห้าตอนที่มีตัวละครและสถานการณ์แตกต่างกัน แต่เชื่อมกันด้วยความกลัว ผลของการกระทำ และความเชื่อเรื่องกรรม หนังจึงเปิดโอกาสให้ผู้ชมเปลี่ยนอารมณ์ไปในแต่ละช่วง ทั้งระทึก เศร้า ตลกร้าย และชวนสะดุ้ง โดยไม่ต้องผูกเรื่องทั้งหมดไว้กับตัวละครชุดเดียว
เรื่องย่อและจุดเริ่มต้น
โครงสร้างของหนังประกอบด้วยห้าเรื่อง ได้แก่ “หลาวชะโอน” ที่ติดตามเด็กหนุ่มผู้ไม่เชื่อเรื่องผลของการกระทำ “ห้องเตียงรวม” ซึ่งวางความกลัวไว้ข้างเตียงผู้ป่วย “คนกอง” ที่พาทีมถ่ายหนังต้องทำงานต่อท่ามกลางเหตุผิดปกติ “รถมือสอง” กับรถที่มีอดีตติดมาด้วย และ “Backpackers” ที่การเดินทางของนักท่องเที่ยวพลิกเป็นสถานการณ์อันตราย แต่ละตอนใช้เวลาไม่นานในการสร้างกติกาของตัวเอง ทำให้ผู้ชมต้องปรับตัวและตีความสิ่งที่เห็นใหม่อยู่เสมอ
ประเด็นที่หนังชวนคิด
แกนร่วมที่ทำให้ทั้งห้าตอนอยู่ในชุดเดียวกันคือแนวคิดว่าการกระทำของคนไม่จบลงทันทีที่เหตุการณ์ผ่านไป บางครั้งผลลัพธ์ย้อนกลับมาในรูปของความทรงจำ ความรู้สึกผิด หรือภัยที่ไม่สามารถอธิบายได้ หนังไม่ได้เล่าเรื่องกรรมในแบบเดียวตลอดทั้งเรื่อง แต่เปลี่ยนบริบทจากชีวิตวัยรุ่น โรงพยาบาล กองถ่าย รถยนต์ ไปจนถึงการเดินทาง จึงชวนให้คิดว่าความกลัวเกิดจากสิ่งเหนือธรรมชาติ หรือเกิดจากการมองข้ามผลกระทบต่อคนอื่นกันแน่
องค์ประกอบที่น่าติดตาม
รูปแบบภาพยนตร์รวมตอนมีจังหวะเฉพาะ ผู้กำกับแต่ละตอนสามารถเลือกน้ำเสียงและวิธีสร้างความระทึกของตนเองได้ ขณะเดียวกันการวางตอนต่อกันทำให้จังหวะการรับชมไม่จำเจ บางเรื่องเริ่มจากเหตุการณ์ธรรมดาแล้วค่อยเผยความผิดปกติ บางเรื่องใช้ความตลกเป็นทางผ่านก่อนหักอารมณ์ไปสู่ความหลอน การเปลี่ยนโทนเช่นนี้เป็นทั้งจุดเด่นและความท้าทาย เพราะความชอบของผู้ชมอาจแตกต่างกันไปตามตอนที่ถูกจริต
เสน่ห์ของการเล่าเป็นห้าตอน
การแบ่งเรื่องเป็นตอนสั้นทำให้ผู้สร้างทดลองไอเดียที่มีขนาดและจังหวะต่างกันได้ ตอนหนึ่งอาจเน้นความรู้สึกผิดของตัวละคร อีกตอนวางความกลัวในพื้นที่ปิดหรือสถานการณ์ที่ดูเหมือนไม่มีทางออก ผู้ชมจึงไม่ได้รับประสบการณ์ซ้ำเดิมห้าครั้ง แต่ได้เห็นวิธีสร้างความระทึกหลายแบบภายใต้ธีมเดียว การดูต่อเนื่องยังทำให้เปรียบเทียบได้ว่าตอนไหนใช้ภาพ เสียง หรือการเฉลยปมได้มีประสิทธิภาพที่สุด
ควรสังเกตอะไรระหว่างดู
ลองสังเกตว่าตัวละครแต่ละตอนรับมือกับปัญหาด้วยการยอมรับ ปฏิเสธ หรือโยนความผิดให้ผู้อื่นอย่างไร รายละเอียดเล็ก ๆ ที่ดูเป็นมุกหรือเหตุบังเอิญอาจช่วยปูความหมายก่อนเหตุการณ์สำคัญ และการที่ตอนหนึ่งจบลงไม่ได้แปลว่าความคิดของมันจบไปด้วย การเปรียบเทียบการตัดสินใจของตัวละครทั้งห้าจะทำให้หนังมีมิติมากกว่าการนับว่าตอนไหนน่ากลัวที่สุด
เหมาะกับผู้ชมแบบไหน
ผู้ชมที่ชอบหนังผีหลายรสในเรื่องเดียวจะได้ประโยชน์จากโครงสร้างแบบ anthology เพราะสามารถพูดคุยเปรียบเทียบตอนที่ชอบที่สุดหลังดูจบได้ คนที่อยากเริ่มจากหนังผีไทยซึ่งมีทั้งเรื่องสั้นและนักแสดงหลากหลายก็เข้าถึงได้ไม่ยาก ส่วนผู้ชมที่ชอบเรื่องยาวต่อเนื่องอาจต้องปรับจังหวะให้เข้ากับการเปลี่ยนตัวละครและสถานที่ ควรดูให้ครบทุกตอนเพื่อเห็นธีมร่วมที่ค่อย ๆ ชัดขึ้น
สรุป
“ห้าแพร่ง” ใช้ความหลากหลายเป็นแรงขับสำคัญ ห้าตอนพาผู้ชมไปพบความกลัวคนละแบบ แต่ยังวนกลับมาถามถึงผลของการเลือกและสิ่งที่คนทำต่อกัน หนังเหมาะกับคืนดูหนังที่อยากได้ทั้งความระทึกและประเด็นชวนคุย และเป็นอีกตัวอย่างของหนังผีไทยที่เลือกเล่าเรื่องผ่านหลายมุมแทนการพึ่งปริศนาเส้นเดียวตั้งแต่ต้นจนจบ